Na początku Twojej przygody z nauką języka francuskiego zdarzyło Ci się pewnie zadać pytanie: ile jest czasów w języku francuskim? Francuski system czasów i koniugacja czasowników są bardziej skomplikowane, niż może się wydawać na pierwszy rzut oka.
Choć formalnie w języku francuskim wyróżniamy, tak jak w polskim, trzy główne czasy (przeszły, teraźniejszy i przyszły), w rzeczywistości należy mówić o 21 formach czasowników.
Poza tradycyjnym podziałem na czasy, francuski operuje wieloma trybami i konstrukcjami złożonymi, które pozwalają na precyzyjne wyrażanie różnorodnych aspektów czasowych i modalnych.
Nauka francuskiego będzie łatwiejsza, jeśli uporządkujesz w głowie najważniejsze informacje dotyczące francuskich czasów i trybów.
Jakie są czasy w języku francuskim?
Język francuski operuje wieloma czasami, które można podzielić na trzy główne grupy:
Czas teraźniejszy (le présent) – służy do wyrażania czynności, które mają miejsce w chwili mówienia, jak również prawd i stanów ogólnych.
Czas przeszły (le passé) – obejmuje kilka form, które różnią się między sobą w zależności od kontekstu, np. passé composé, imparfait, plus-que-parfait.
Czas przyszły (le futur) – używany do opisu czynności, które dopiero nastąpią, z głównymi formami jak futur simple czy futur antérieur.
Czasy francuskie w trybie oznajmującym
Tryb oznajmujący jest najczęściej używanym trybem w języku francuskim. Opisuje fakty, rzeczywistość, stany i wydarzenia, które są pewne. Zawiera wszystkie czasy gramatyczne, które umożliwiają przedstawianie wydarzeń w teraźniejszości, przeszłości i przyszłości.
Przyjrzymy się pokrótce najważniejszym francuskim czasom.
1. Czas teraźniejszy (le présent)
Le présent de l’indicatif (czas teraźniejszy trybu oznajmującego): Używany do opisywania czynności, które mają miejsce w chwili mówienia, ogólnych prawd, nawyków oraz stanów.
Przykład:Ils regardent un film. (Oni oglądają jakiś film.)
2. Czasy przeszłe (les temps du passé)
Le passé composé (czas przeszły złożony dokonany): Używany jest m.in. do opisania czynności, które zakończyły się w przeszłości, ale mają wpływ na teraźniejszość. Tworzony za pomocą czasownika posiłkowego avoir lub être oraz participe passé (imiesłów czasu przeszłego).
Przykład:Nous avons beaucoup voyagé cet été. (Dużo podróżowaliśmy tego lata.)
L’imparfait (czas przeszły prosty niedokonany): Służy do opisywania trwających stanów lub czynności w przeszłości, które nie mają wyraźnie określonego początku ani końca. Często używany do opisywania tła wydarzeń.
Przykład: Il faisait froid et il pleuvait. (Było zimno i padał deszcz.)
Le plus-que-parfait (czas zaprzeszły): Używany do opisania czynności, które miały miejsce przed inną czynnością w przeszłości. Jest formowany za pomocą czasownika posiłkowego avoir lub être w imparfait i participe passé.
Przykład:Quand nous sommes arrivés à la gare, le train était déjà parti depuis cinq minutes. (Gdy przyjechaliśmy na dworzec, (okazało się, że) pociąg odjechał pięć minut wcześniej.)
Le passé récent (czas przeszły bliski): buduje się go za pomocą konstrukcji venir + de + bezokolicznik. Służy do wyrażania czynności, która wydarzyła się lub miała miejsce przed chwilą bądź w niedalekiej przeszłości.
Przykład:Nous venons de rentrer à la maison. (Przed chwilą wróciliśmy do domu.)
Le passé simple (czas przeszły prosty): Występuje głównie w literaturze do opisania zakończonych czynności w przeszłości, które nie mają bezpośredniego wpływu na teraźniejszość.
Przykład:Il parla toute la nuit. (Mówił przez całą noc.)
Le passé antérieur (czas zaprzeszły złożony): Używany w literaturze w połączeniu z passé simple, aby wyrazić czynność, która miała miejsce przed inną czynnością przeszłą.
Przykład:Quand il eut fini, il partit. (Kiedy skończył, odszedł.)
3. Czasy przyszłe (les temps du futur)
Le futur simple (czas przyszły prosty): Służy do opisywania czynności, które wydarzą się w przyszłości. Tworzy się go poprzez dodanie odpowiednich końcówek do czasownika w formie podstawowej.
Przykład:Ma fille finira ses études dans deux ans. (Moja córka skończy studia za dwa lata.)
Le futur proche (czas przyszły bliski): Stosuje się go, gdy mówimy o czynności postanowionej, zamierzonej, zaplanowanej, która odbędzie się w nieodległej przyszłości. Tworzy się go przy użyciu konstrukcji aller w présent + bezokolicznik.
Przykład:Le train va partir dans dix minutes. (Pociąg odjedzie za dziesięć minut.)
Le futur antérieur (czas przyszły złożony uprzedni): Używany do wyrażenia czynności, która zostanie zakończona przed inną czynnością w przyszłości. Tworzony za pomocą czasownika posiłkowego avoir lub êtrew futur simple i participe passé.
Przykład:Quand ils rentreront, nous aurons fini le ménage et nous aurons préparé le dîner. (Kiedy wrócą, my już skończymy sprzątać i przygotujemy kolację.)
Tryby w języku francuskim
W języku francuskim istnieją cztery główne tryby. Są one kluczowe dla prawidłowego wyrażania różnorodnych intencji mówcy, takich jak fakty, przypuszczenia, życzenia, rozkazy czy hipotetyczne sytuacje. Powyżej zobaczyliśmy, jak działa tryb oznajmujący. Oto krótki opis pozostałych trybów.
Rodzaje trybów w języku francuskim
1. Tryb oznajmujący (l’indicatif)
2. Tryb łączący (le subjonctif)
Tryb łączący wyraża subiektywne odczucia, takie jak życzenia, wątpliwości, nadzieje, obawy, a także czynności, które są hipotetyczne lub niewyrażone wprost. Użycie subjonctif jest zazwyczaj wymuszone przez określone zwroty lub konstrukcje zdaniowe.
Le subjonctif présent (czas teraźniejszy trybu łączącego):
Przykład:Il faut que nous mangions des choses moins grasses et moins salées. (Musimy jeść rzeczy mniej tłuste i mniej słone.)
Le subjonctif passé (czas przeszły trybu łączącego):
Przykład:Je doute qu’il soit revenu au bureau hier. (Wątpię, żeby wczoraj wrócił do biura.)
3. Tryb warunkowy (le conditionnel)
Tryb warunkowy służy do wyrażania hipotetycznych sytuacji, które mogą się wydarzyć w określonych warunkach. Jest również używany do formułowania próśb w uprzejmy sposób oraz do wyrażania przyszłości w kontekście przeszłości. Conditionel passé odnosi się m.in. do czegoś, co nie miało miejsca w przeszłości.
Le conditionnel présent (czas teraźniejszy trybu warunkowego):
Przykład:Je voudrais deux billets aller-retour. (Chciałbym dwa bilety w obie strony.)
Le conditionnel passé (czas przeszły trybu warunkowego):
Przykład: Tu aurais bien pu m’en prévenir. (Mogłeś mnie o tym uprzedzić. / Szkoda, że mnie o tym nie uprzedziłeś.)
4. Tryb rozkazujący (l’impératif)
Tryb rozkazujący jest używany do wydawania poleceń, rozkazów, próśb oraz do udzielania rad. W trybie tym występują jedynie trzy osoby: druga osoba liczby pojedynczej oraz pierwsza i druga osoba liczby mnogiej.
L’impératif passé (czas przeszły trybu rozkazującego): Rzadko używany, odnosi się do rozkazów dotyczących czynności, które mają być wykonane przed innymi czynnościami.
Przykład:Sois parti avant qu’il arrive ! (Odejdź, zanim on przyjdzie!)
Gramatyka francuska metodą tłumaczenia zdań
Jeśli chcesz szybko i skutecznie opanować czasy francuskie oraz inne zagadnienia gramatyczne, sięgnij po komplet Francuski w tłumaczeniach. Gramatyka. Ten wyjątkowy zestaw czterech podręczników wydawnictwa Preston Publishing bazuje na metodzie tłumaczenia zdań. Polega na praktycznym zastosowaniu gramatyki poprzez przekładanie zdań z języka polskiego na francuski i odwrotnie. W nauce pomoże Ci kurs MP3 nagrany przez natywnego lektora.
Seria ta została zaprojektowana w taki sposób, aby stopniowo wprowadzać coraz bardziej zaawansowane konstrukcje gramatyczne, jednocześnie utrwalając wiedzę z poprzednich lekcji. Książki, które składają się na komplet Francuski w tłumaczeniach. Gramatyka zawierają setki przykładów zdań, które pozwolą Ci na bieżącoćwiczyć i utrwalać zasady francuskiej gramatyki w praktyce. Dzięki tej metodzie szybko nauczysz się, jak poprawnie stosować różne formy czasowników w określonych kontekstach.
To doskonałe pozycje zarówno dla początkujących z języka francuskiego, jak i dla tych, którzy chcą usystematyzować swoją wiedzę i osiągnąć płynność we francuskim na poziomie zaawansowanym.
Choć gramatyka francuska czasami przytłoczyć, to nie ma takiego czasu, który sprawi Ci kłopot, jeśli spędzisz i nauczysz się go z Prestonem. Zachęcamy do zapoznania się z innymi artykułami na temat nauki języka francuskiego, które pomogą Ci doskonalić ten język: