Liczby po hiszpańsku od 0 do 1000 – wymowa, zapis i ćwiczenia

Płacisz za poranne café con leche w madryckiej kawiarni? Pytasz o godzinę odjazdu pociągu do Barcelony? A może dyktujesz nowo poznanym znajomym swój numer telefonu? W każdej z tych sytuacji liczby po hiszpańsku są absolutnie niezbędne. Choć podstawowe cyfry po hiszpańsku wpadają w ucho błyskawicznie, hiszpański system liczbowy kryje kilka ciekawych reguł – od łącznej pisowni liczb w przedziale 21–29, przez wymienne stosowanie słów cien i ciento, aż po uzgadnianie rodzaju męskiego i żeńskiego przy setkach.

Poniżej znajdziesz kompletny przewodnik, wzbogacony o autentyczne zdania z serii podręczników Hiszpański w tłumaczeniach. Poznasz liczby po hiszpańsku do 100, setki i tysiące, liczebniki porządkowe oraz praktyczne zasady podawania cen, godzin i numerów telefonu.

W skrócie
Liczby po hiszpańsku od 0 do 29 zapisujemy jednym słowem, np. dieciséis (16) i veintidós (22). Od 31 do 99 dziesiątki i jedności łączymy spójnikiem y, np. treinta y cinco (35). Liczba 100 to cien, ale w liczbach złożonych używamy ciento, np. ciento veinte (120), a 1000 to mil. Warto zapamiętać także nieregularne setki: quinientos (500), setecientos (700) i novecientos (900). Liczebnik uno zmienia formę zależnie od rodzaju rzeczownika (un libro, una casa), podobnie jak setki od 200 do 900. Znajomość tych zasad pozwala poprawnie zapisywać liczby po hiszpańsku i wykorzystywać je podczas podawania cen, godzin, dat czy numerów telefonu.

Cyfry po hiszpańsku i liczby od 0 do 29 – pisownia jednym słowem

Naukę najłatwiej zacząć od pierwszych trzydziestu liczebników. Dlaczego właśnie do 29? Ponieważ w języku hiszpańskim wszystkie liczby od 0 do 29 zapisujemy jednym słowem. Liczby od 16 do 19 powstają z połączenia słów diez (dziesięć) oraz cyfry jedności. W tym procesie litera z zamienia się w c (np. dieciséis, diecisiete, dieciocho, diecinueve). W języku hiszpańskim obowiązuje sztywna zasada ortograficzna, według której przed samogłoską i nigdy nie pisze się litery z. Z kolei w przedziale 21–29 liczebnik veinte (dwadzieścia) łączy się bezpośrednio z cyfrą jedności. Końcowa samogłoska -e zamienia się na -i (np. veintiuno, veintidós, veintitrés).

Wskazówka fonetyczna (wymowa w Hiszpanii i różnice regionalne):

• Dźwięk /θ/: w standardowej wymowie z północy i centrum Hiszpanii literę z (np. diez) oraz c przed e, i (np. cero, cinco, once, doce) wymawiamy jako bezdźwięczne, „sepleniące” s /θ/ (jak angielskie th w słowie think – z czubkiem języka między zębami). Z kolei w Ameryce Łacińskiej, na Wyspach Kanaryjskich i w części Andaluzji występuje zjawisko seseo. W tych regionach głoskę /θ/ zastępuje zwykłe /s/ (np. cinco /ˈsinko/, diez /ˈdjes/).
• Pozostałe symbole i akcenty: literę v (np. w veinte, nueve) wymawiamy jak polskie /b/, dwuznak ch (w ocho) czytamy jak polskie „cz” /tʃ/, zbitkę qu (w quince) – jak /k/. Symbol /w/ (np. w cuatro /ˈkwatro/) oznacza krótkie, niezgłoskotwórcze „u” (jak polskie „ł”). Pamiętaj też o akcentach graficznych (tilde) nad ostatnią sylabą w liczbach dieciséis, veintidós, veintitrés oraz veintiséis.

Liczby po hiszpańsku do 100 – dziesiątki i łącznik „y”

Gdy przekroczysz liczbę 29, zasada pisowni zmienia się na bardzo przejrzystą. Od 31 do 99 liczby po hiszpańsku zapisujemy rozdzielnie. Między dziesiątkę a jedność wstawiamy spójnik y (czytany jako [i], oznaczający „i”).

Zobacz, jak liczby po hiszpańsku do 100 funkcjonują w codziennych wyrażeniach:

• Once amigos. / Once amigas. – Jedenastu przyjaciół. / Jedenaście przyjaciółek.
• Catorce estaciones (de metro). – Czternaście stacji (metra).
• Diecisiete idiomas. – Siedemnaście języków.
• Veintidós páginas. – Dwadzieścia dwie strony.
• Treinta y cinco céntimos. – Trzydzieści pięć centów.
• Setenta libros. – Siedemdziesiąt książek.

Liczebniki hiszpańskie od 100 do 1000 (i wyżej!)

Gdy opanujesz liczby po hiszpańsku do 100, tworzenie setek i tysięcy nie sprawi Ci żadnego problemu. Musisz jednak pamiętać o trzech ważnych zasadach:

1. Kiedy „cien”, a kiedy „ciento”? Podstawową formą liczby 100 jest ciento, jednak słowo to ulega skróceniu do cien, jeśli występuje samodzielnie (dokładnie 100) albo stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem (cien euros – sto euro, cien bicicletas – sto rowerów) lub przed tysiącami i milionami (cien mil – sto tysięcy, cien millones – sto milionów). Formę ciento stosujemy natomiast zawsze wtedy, gdy bezpośrednio po niej następuje kolejna liczba, tworząc liczebniki złożone, takie jak ciento uno (101), ciento diez kilómetros (110 kilometrów), ciento treinta y cinco (135) czy ciento cincuenta personas (150 osób). Pamiętaj, aby między setkami a dziesiątkami lub jednościami nigdy nie stawiać spójnika y (ciento treinta, nigdy ciento y treinta!).
   
2. Nieregularne setki (500, 700, 900): Większość setek tworzymy regularnie, łącząc cyfrę z końcówką -cientos (np. doscientos, trescientos, cuatrocientos). Uważaj jednak na trzy formy z obocznością w temacie: 500 – quinientos, 700 – setecientos (nie sietecientos!) oraz 900 – novecientos (nie nuevecientos!).
   
3. Nieodmienne „mil”: Tysiąc to po hiszpańsku mil (bez rodzajnika un!). Gdy podajesz konkretną liczbę tysięcy, słowo mil pozostaje zawsze w liczbie pojedynczej: dos mil (2000), ocho mil (8000 – nigdy ocho miles!), cuarenta mil (40 000). Formy liczby mnogiej miles de używamy wyłącznie w znaczeniu „tysiące (kogoś/czegoś)”, np. miles de personas (tysiące ludzi), miles de veces (tysiące razy).

Tabela z liczebnikami od 100 do 1 000 (i wyżej)

Wskazówka gramatyczna: Rzeczownik un millón (milion) w liczbie mnogiej przyjmuje formę millones, a przed kolejnym rzeczownikiem wymaga przyimka de: España tiene cuarenta y siete millones de habitantes. (Hiszpania ma czterdzieści siedem milionów mieszkańców.).

Zgodność rodzaju przy liczebnikach – uno, un, una oraz setki

Z reguły liczebniki hiszpańskie mają jedną, stałą formę niezależnie od rodzaju rzeczownika – mówimy dos abuelos (dwóch dziadków) i dos abuelas (dwie babcie) oraz ochenta mujeres (osiemdziesiąt kobiet) i ochenta hombres (osiemdziesięciu mężczyzn). Istnieją jednak dwa bardzo ważne wyjątki, o których musisz pamiętać:

1. Liczebnik 1 (uno ➔ un / una) oraz liczby zakończone na „jeden”

Gdy liczysz po kolei lub gdy liczebnik występuje samodzielnie (bez rzeczownika), używasz formy uno (np. uno, veintiuno, cincuenta y uno lub w zdaniu: Solo hay uno – Jest tylko jeden). Kiedy jednak po liczebniku stoi rzeczownik:

• przed rzeczownikiem rodzaju męskiego końcowe -o zanika i uno skraca się do un (a w liczbie 21 przyjmuje akcent graficzny: veintiún): un chico (jeden chłopak), veintiún minutos (dwadzieścia jeden minut), cincuenta y un millones (pięćdziesiąt jeden milionów),
• przed rzeczownikiem rodzaju żeńskiego (oraz samodzielnie w rodzaju żeńskim) używamy formy una: una chica (jedna dziewczyna), veintiuna páginas (dwadzieścia jeden stron).

2. Setki od 200 do 900 (-ientos / -ientas)

Wszystkie liczebniki oznaczające setki od 200 do 900 uzgadniają końcówkę z rodzajem opisywanego rzeczownika (-ientos dla rodzaju męskiego, -ientas dla rodzaju żeńskiego):

• Necesito doscientos euros. – Potrzebuję dwustu euro (el euro – r. męski).
• Doscientas fotos. – Dwieście zdjęć (la foto to skrót od la fotografía, dlatego jest rodzaju żeńskiego!).
• Quinientos hombres. / Quinientas mujeres. – Pięciuset mężczyzn. / Pięćset kobiet.
• Setecientos euros. – Siedemset euro.

Liczby po hiszpańsku w praktyce – ceny, godziny i numery telefonu

Suche tabele to dopiero początek – zobaczmy, jak wykorzystać liczby po hiszpańsku w codziennych rozmowach na podstawie dialogów z podręczników Hiszpański w tłumaczeniach. Gramatyka 1 oraz Hiszpański w tłumaczeniach. Sytuacje.

1. Podawanie cen i płacenie w sklepie

Aby zapytać o cenę, użyj zwrotu ¿Cuánto es? (Ile to będzie? / Ile płacę?), ¿Qué le debo? / ¿Cuánto le debo? (Ile jestem panu winien?) albo czasownika costar (kosztować): ¿Cuánto cuesta este ordenador? (Ile kosztuje ten komputer?) / No sé cuánto cuestan estos zapatos. (Nie wiem, ile kosztują te buty.). Podając kwoty z centami (céntimos), euro i centy możesz połączyć przyimkiem con lub odczytać dwie liczby bezpośrednio po sobie:

• Es 1,5 € (es un euro con cincuenta / es uno cincuenta). – To będzie 1,5 euro.
• Son 5,50 euros (son cinco con cincuenta / son cinco cincuenta). – To będzie 5,50 euro.
• Según el taxímetro, son 10,50 (diez cincuenta / diez euros con cincuenta céntimos). – Według taksometru 10,50 euro.
• El coste por cada kilómetro adicional es de 1,20 euros (un euro con veinte). – Stawka za każdy dodatkowy kilometr to 1 euro i 20 centów.

2. Godziny i daty po hiszpańsku

W odpowiedzi na pytanie ¿Qué hora es? (Która jest godzina?) dla godziny pierwszej używamy czasownika ser w liczbie pojedynczej (Es la una), a dla wszystkich pozostałych godzin – w liczbie mnogiej (Son las dos / las tres…). Minuty po pełnej godzinie dodajemy za pomocą y, a przed pełną godziną odejmujemy za pomocą menos (pamiętając o słówkach cuarto – kwadrans oraz media – wpół do / trzydzieści):

• Es la una y media. – Jest pierwsza trzydzieści.
• Son las cinco y diez. – Jest piąta dziesięć.
• Son las once y cuarto. – Jest jedenasta piętnaście.
• Son las dos menos veinte. – Jest za dwadzieścia druga.
• Son las siete menos cuarto. – Jest za kwadrans siódma.

Z kolei w datach po hiszpańsku używamy liczebników głównych (np. Hoy es quince de octubre de 2014 (dos mil catorce) – Dziś jest 15 października 2014 roku; Mi cumpleaños es el 25 (veinticinco) de julio – Moje urodziny są 25 lipca).

3. Wiek i numery telefonu

Pytając o wiek, używamy czasownika tener (mieć): ¿Cuántos años tienes? (Ile masz lat?) ➔ Tengo treinta años. (Mam trzydzieści lat.) / Mi hijo tiene cinco años. (Mój syn ma pięć lat.). Gdy natomiast ktoś zapyta Cię: ¿Cuál es tu número de teléfono? (Jaki jest twój numer telefonu?), pamiętaj, że Hiszpanie dyktują numery telefonów albo pojedynczymi cyframi (np. 6-5-4… – seis, cinco, cuatro…), albo łącząc je w pary (np. 65-42-18… – sesenta y cinco, cuarenta y dos, dieciocho…).

Liczebniki porządkowe po hiszpańsku (1.–10.)

Na poziomie podstawowym i średnio zaawansowanym przydadzą Ci się również liczebniki porządkowe (od 1. do 10.), dzięki którym bez trudu wskażesz piętro w budynku, rząd w kinie lub kolejność zjazdu na rondzie. Uzgadniają one swoją końcówkę (-o lub -a) z rodzajem rzeczownika:

Uwaga na skrócenie formy (apokopę): Gdy liczebniki primero (pierwszy) lub tercero (trzeci) stoją bezpośrednio przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej, tracą końcowe -o i przyjmują formę primer oraz tercer: mówimy el primer día (pierwszy dzień – nigdy el primero día!), el primer piso (pierwsze piętro) oraz el tercer día (trzeci dzień). W rodzaju żeńskim zachowują pełną formę: Siempre nos sentamos en la primera fila. (Zawsze siadamy w pierwszym rzędzie.), Mi piso está en la segunda planta. (Moje mieszkanie jest na drugim piętrze.).

Ćwiczenia – sprawdź, jak dobrze znasz liczby po hiszpańsku!

Przetłumacz poniższe wyrażenia i zdania z podręczników Hiszpański w tłumaczeniach na język hiszpański, zapisując wszystkie liczby słownie (odpowiedzi znajdziesz tuż pod zadaniem):

1. Dwadzieścia jeden minut i dwadzieścia dwie strony.
2. Sto pięćdziesiąt osób i czterdzieści tysięcy samochodów.
3. Dwieście zdjęć i pięćset kobiet.
4. Weź autobus numer 135.
5. Tutaj możesz jechać tylko pięćdziesiąt kilometrów na godzinę.
6. Na rondzie skręć w pierwszy zjazd, a następnie w drugą ulicę po lewej.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o liczby po hiszpańsku

1. Kiedy piszemy „cien”, a kiedy „ciento”?

Działa tu mechanizm apokopy (skracania wyrazów) – dokładnie taki sam, jak wtedy, gdy słowo uno skraca się do un, a primero do primer. Podstawową formą liczby 100 jest ciento, która po prostu skraca się do cien, gdy występuje samodzielnie lub stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem (np. cien bicicletas – sto rowerów, cien euros – sto euro) albo przed tysiącami i milionami (cien mil, cien millones). Z kolei w liczbach złożonych, gdy bezpośrednio po setce następuje kolejna liczba, zachowuje swoją pełną formę ciento, np. ciento uno (101), ciento diez (110) czy ciento cincuenta (150).

2. Które liczby po hiszpańsku piszemy łącznie, a które ze spójnikiem „y”?

Wszystkie liczby od 0 do 29 zapisujemy jako jedno słowo (w tym przedział 21–29: veintiuno, veintidós, veintitrés itd.). Natomiast liczby od 31 do 99 zapisujemy rozdzielnie, łącząc dziesiątki z jednościami za pomocą spójnika y: treinta y uno (31), cuarenta y cinco (45), ochenta y dos (82).

3. Czy liczebniki hiszpańskie odmieniają się przez rodzaje?

Większość liczebników głównych ma jedną formę dla obu rodzajów (np. dos chicos / dos chicas, treinta libros / treinta mesas). Wyjątkiem jest liczebnik 1 (oraz liczby złożone zakończone na 1), który przed rzeczownikiem męskim skraca się do un / -ún (un chico, veintiún minutos), a w rodzaju żeńskim ma formę una (una chica), oraz setki od 200 do 900, które przyjmują końcówkę -ientos w rodzaju męskim (doscientos euros, quinientos hombres) i -ientas w rodzaju żeńskim (doscientas fotos, quinientas mujeres).

Chcesz swobodnie posługiwać się hiszpańskimi liczebnikami w sklepie, na lotnisku i w codziennych rozmowach? Sięgnij po podręczniki Hiszpański w tłumaczeniach. Gramatyka 1 oraz Hiszpański w tłumaczeniach. Sytuacje od Preston Publishing. Dzięki praktycznej metodzie tłumaczenia zdań i 4-godzinnym kursom audio nagranym przez natywnych lektorów z Hiszpanii szybko opanujesz zarówno wymowę, jak i najważniejsze konstrukcje gramatyczne! ¡Suerte!

Klucz odpowiedzi:

1. Veintiún minutos y veintidós páginas.
2. Ciento cincuenta personas y cuarenta mil coches.
3. Doscientas fotos y quinientas mujeres.
4. Coge el autobús número ciento treinta y cinco.
5. Aquí solo puedes ir a cincuenta kilómetros por hora.
6. En la rotonda, coge la primera salida y después gira (en) la segunda calle a la/tu izquierda.

Wypróbuj nasze książki do nauki języka hiszpańskiego!

Promocyjna cena kompletu 5 książek do nauki hiszpańskiego wraz z kursem MP3, dzięki którym w prosty i skuteczny sposób poznasz, zrozumiesz i utrwalisz zasady gramatyki w praktyce oraz usprawnisz płynność mówienia i rozumienia ze słuchu. To doskonały pakiet dla każdego, od poziomu podstawowego aż po zaawansowany.

Zobacz więcej